پنجشنبه ۱۹ شهریور ۱۴۰۵ - ۲۱:۱۵
نخبگان حوزوی و دانشگاهی باید به چالش‌های فکری جامعه پاسخ دهند

حوزه/ وطن‌دوست با تأکید بر نقش نخبگان حوزوی و دانشگاهی در شرایط کنونی اظهار داشت: حوزه و دانشگاه باید با شناخت دقیق نیازهای فکری و اعتقادی جامعه، به شبهات و چالش‌های نظری پاسخ دهند و در عرصه عمل نیز اجرای مبانی علمی و دینی و مسئولیت‌های قانونی را مطالبه کنند.

محمدعلی وطن‌دوست، معاون آموزشی و پژوهشی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌های خراسان رضوی، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در مشهد، در حاشیه سومین رویداد ماهانه طرح شهید کاظمی آشتیانی در دانشگاه فردوسی، به تبیین رسالت حوزویان، نخبگان و دانشگاهیان در شرایط کنونی کشور پرداخت و بر ضرورت پاسخ‌گویی به شبهات فکری و اعتقادی در عرصه نظری و مطالبه اجرای مبانی علمی و دینی در عرصه عمل تأکید کرد.

وی با اشاره به نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی و شرایط کنونی کشور اظهار داشت: جامعه ما، به‌ویژه در شرایط جنگی، با مجموعه‌ای از شبهات و چالش‌های فکری و اعتقادی در عرصه‌های مختلف مواجه است؛ این چالش‌ها در حوزه‌های گوناگون از جمله سیاست و علوم سیاسی، دین‌شناسی، مسائل اعتقادی و همچنین مسائل اجتماعی و اجرایی مانند عفاف و حجاب بروز پیدا می‌کند.

وطن‌دوست افزود: حوزویان و دانشگاهیان به عنوان نخبگانی که در مسیر نظریه‌پردازی و مباحث علمی فعالیت می‌کنند، در گام نخست باید چالش‌های فکری و اعتقادی و شبهات موجود در عرصه‌های مختلف را در مقام نظر پاسخ دهند و در مقام عمل و اجرا نیز برای تحقق آنچه مبانی علمی و دینی اقتضا می‌کند، تلاش کنند.

معاون آموزشی و پژوهشی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌های خراسان رضوی تصریح کرد: نخبگان حوزوی و دانشگاهی باید آنچه را مبانی علمی و دینی اقتضا می‌کند، از مسئولان مربوطه مطالبه کنند و نسبت به اجرای صحیح این مبانی مطالبه‌گر باشند.

وی ادامه داد: برای نمونه، در موضوع عفاف و حجاب از نظر قانون‌گذاری خلأ جدی وجود ندارد، اما اگر در مرحله اجرا با مشکل مواجه شویم یا برخی مسئولان و دستگاه‌ها به وظایف خود عمل نکنند، انتظار جامعه از نخبگان حوزوی و دانشگاهی این است که موضوع را پیگیری و مطالبه کنند.

وطن‌دوست با بیان اینکه رسالت نخبگان در دو عرصه نظری و عملی قابل تعریف است، گفت: نخبگان در عرصه نظر باید با نظریه‌پردازی و پاسخ‌گویی به پرسش‌ها و چالش‌های فکری جوانان وارد میدان شوند و در مقام عمل و اجرا نیز اگر چالشی وجود دارد، از طریق مطالبه‌گری، صدور بیانیه و یا در صورت برخورداری از مسئولیت اجرایی، با اقدام عملی برای رفع آن تلاش کنند.

وی اظهار داشت: باید تلاش شود کشور هم در عرصه نظریه‌پردازی و قانون‌گذاری دچار خلأ نباشد و هم در مقام اجرا بتواند مبانی و قوانین موجود را به خوبی عملیاتی و اجرا کند.

تأکید بر الگوهای واقعی برای تربیت نسل جوان

وطن‌دوست در ادامه، با اشاره به جنگ‌های اخیر و شهادت تعدادی از دانشمندان جوان کشور که بسیاری از آنان محصول همین نظام علمی و دانشگاهی بودند، درباره چگونگی انتقال پیام رهبر شهید به دانشجوی امروز، به‌ویژه دانشجویانی که تازه وارد دانشگاه می‌شوند، اظهار داشت: یکی از توصیه‌های مهم رهبر شهید به دانش‌آموزان، دانشجویان و حتی طلاب در سه کلیدواژه تهذیب، تحصیل و ورزش خلاصه شده است.

وی افزود: بخش تحصیل مربوط به تقویت بنیه علمی است. دانشجو یا طلبه هنگامی که وارد فضای دانشگاه یا حوزه می‌شود، نخستین وظیفه او این است که بنیه علمی خود را تقویت کند؛ البته نباید به کتاب‌های موجود در دانشگاه یا واحدهای درسی حوزه و دانشگاه بسنده کند، بلکه باید مطالعات جنبی داشته باشد تا بنیه علمی او به معنای واقعی کلمه تقویت شود.

معاون آموزشی و پژوهشی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌های خراسان رضوی، تهذیب را دومین محور این توصیه دانست و اظهار داشت: تهذیب ناظر به مقام عمل است و فرد باید خود را به گونه‌ای تربیت کند که اگر دشمن در مقطعی او را تطمیع کرد و برای مثال در برابر دریافت پول یا امتیاز از او خواست اقداماتی برخلاف منافع ملی انجام دهد، بتواند در برابر این خواسته ایستادگی کند و مرتکب حرام نشود.

وی ادامه داد: تهذیب عملی همان خودسازی است؛ یعنی علم و عمل باید در کنار یکدیگر قرار گیرند. در حوزه علم، تحصیل و در حوزه عمل، تهذیب مطرح است و این دو باید در کنار تفریح و نشاط قرار گیرند.

وطن‌دوست با اشاره به اهمیت ورزش و نشاط گفت: اگر تحصیل و تهذیب همراه با تفریح و نشاط که نتیجه ورزش و فعالیت‌های مشابه است نباشد، استمرار و امتداد لازم را پیدا نمی‌کند؛ چراکه ممکن است کسالت و بی‌حوصلگی بر انسان غلبه کند و انگیزه لازم برای درس خواندن و فعالیت علمی کاهش یابد.

وی تأکید کرد: بنابراین، توجه همزمان به تحصیل، تهذیب و ورزش می‌تواند بهترین توصیه برای دانشجو و طلبه باشد و زمینه رشد علمی، اخلاقی و جسمی او را فراهم کند.

وطن‌دوست در پاسخ به این پرسش که چگونه می‌توان این سه محور و سایر توصیه‌های تربیتی را به نسل نوجوان و جوان منتقل کرد و چه شیوه‌ای می‌تواند اثرگذاری بیشتری داشته باشد، اظهار داشت: تجربه عملیاتی ما نشان داده است که بهترین روش برای آشنا کردن جوانان با این سه کلیدواژه و سایر توصیه‌های تربیتی، معرفی الگوهای واقعی است.

وی افزود: به جای اینکه صرفاً با جوانان به صورت استدلالی و نظری صحبت کنیم، باید یک الگو برای آنان معرفی کنیم؛ زیرا معرفی الگو برای نسل نوجوان و جوان سریع‌تر نتیجه می‌دهد.

وطن‌دوست با اشاره به سیره پیامبر اسلام(ص) گفت: خداوند متعال در قرآن کریم پیامبر اسلام(ص) را به عنوان اسوه حسنه معرفی کرده است؛ بنابراین، در تربیت نسل نوجوان و جوان نیز باید از الگوهای واقعی استفاده کنیم.

وی تصریح کرد: برای نمونه، می‌توان شهید کاظمی آشتیانی و شهدای هسته‌ای را به جوانان معرفی کرد. باید برای نسل جوان تبیین شود که این افراد چه مسیری را طی کردند، چه ویژگی‌هایی داشتند و چگونه توانستند به موفقیت‌های علمی و اخلاقی دست پیدا کنند.

معاون آموزشی و پژوهشی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌های خراسان رضوی ادامه داد: وصیت‌نامه‌ها و زندگی‌نامه شهدا و روایت زندگی آنان را می‌توان به صورت داستانی برای جوانان ارائه کرد تا آنان با این الگوها آشنا شوند. این شیوه هم سریع‌تر اثر می‌گذارد و هم تأثیرگذاری بیشتری دارد.

وی اظهار داشت: اگر صرفاً کلی‌گویی کنیم و به مباحث نظری بپردازیم، دست‌کم در کوتاه‌مدت اثر تربیتی مورد انتظار حاصل نخواهد شد و برای تأثیرگذاری به زمان طولانی نیاز است. بنابراین، در کنار مباحث نظری باید الگوهای واقعی و دست‌یافتنی نیز به جوانان معرفی شوند.

نسل جوان برای مقابله با جنگ شناختی به الگوهای واقعی نیاز دارد

وطن‌دوست در بخش دیگری از این گفت‌وگو، در پاسخ به این پرسش که جوانان مؤمن و انقلابی که وارد حوزه و دانشگاه می‌شوند، با توجه به فعالیت دشمن در فضای مجازی و عرصه جنگ شناختی چگونه می‌توانند نقش خود را در فضای علمی و فرهنگی ایفا کنند، گفت: همان‌طور که اشاره شد، اگر بتوانیم الگوهایی را که وظیفه انقلابی، اخلاقی و علمی خود را به نحو احسن انجام داده‌اند، به جوانان معرفی کنیم، این مفاهیم برای آنان بهتر قابل درک خواهد بود.

وی افزود: باید الگوهای واقعی و دست‌یافتنی را به جوان امروز معرفی کنیم و نشان دهیم افرادی که در همین کشور فعالیت کرده‌اند، چگونه توانسته‌اند خدمات علمی و اجتماعی ارزشمندی ارائه دهند و به موفقیت‌های مهم دست پیدا کنند.

وطن‌دوست تأکید کرد: این الگوها می‌توانند هم از میان افرادی باشند که در قید حیات هستند و هم از میان شهدایی که توفیق شهادت نصیب آنان شده است. مهم این است که جوان امروز با یک الگوی واقعی، دست‌یافتنی و قابل فهم مواجه شود.

وی در پایان خاطرنشان کرد: محتوای دینی، اخلاقی و انقلابی همان محتوای گذشته است، اما شیوه انتقال آن به نسل امروز باید متناسب با شرایط و ویژگی‌های این نسل باشد. باید از قالب‌های مناسب برای انتقال این مفاهیم استفاده کرد و معرفی الگوهای موفق و دست‌یافتنی، یکی از بهترین شیوه‌ها برای انتقال این مفاهیم به جوانان است.

انتهای پیام/

اخبار مرتبط

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha